Αστική ζέστη και θερμική νησίδα: γιατί οι πόλεις υπερθερμαίνονται και ποιες λύσεις υπάρχουν

Σύνταξη άρθρου: Κ. Παπαγιαννάκη, Κ. Λαγουβάρδος

Ε.Α.Α – Πεντέλη, Παρασκευή 17 Ιουλίου 2026, 10:00

Οι πόλεις έχουν το δικό τους μικροκλίμα. Η άσφαλτος, το σκυρόδεμα, τα πυκνά κτίρια, η περιορισμένη βλάστηση και η μειωμένη κυκλοφορία του αέρα ευνοούν τη συσσώρευση θερμότητας μέσα στον αστικό ιστό. Έτσι διαμορφώνεται το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας, κατά το οποίο οι πόλεις παραμένουν θερμότερες από τις γύρω περιοχές, ιδιαίτερα τις βραδινές και νυχτερινές ώρες.

Στην πρώτη εικόνα παρουσιάζονται βασικοί μηχανισμοί που ενισχύουν την αστική ζέστη: η έλλειψη σκίασης και φυσικού δροσισμού, η παγιδευμένη θερμότητα στα κτίρια, οι επιφάνειες που απορροφούν θερμότητα και η θερμότητα που παράγεται από οχήματα, κλιματιστικά και άλλες ανθρώπινες δραστηριότητες. Οι επιφάνειες και τα κτίρια απελευθερώνουν σταδιακά τη θερμότητα που συγκράτησαν μέσα στην ημέρα, περιορίζοντας τη νυχτερινή δροσιά που είναι απαραίτητη για την ανάκαμψη του ανθρώπινου οργανισμού. Αποτέλεσμα μπορεί να είναι αυξημένη θερμική καταπόνηση, ιδιαίτερα για ηλικιωμένους, παιδιά, άτομα με προβλήματα υγείας, εργαζόμενους σε εξωτερικούς χώρους και ανθρώπους με περιορισμένη πρόσβαση σε δροσερούς χώρους.

Στη δεύτερη εικόνα παρουσιάζονται λύσεις που μπορούν να μειώσουν την έκθεση στη ζέστη: περισσότερο πράσινο, σκιασμένοι δημόσιοι χώροι και κέντρα δροσιάς, ανοιχτοί χώροι που επιτρέπουν την κυκλοφορία του αέρα, σημεία με νερό και σκιά, αλλά και παρεμβάσεις στα κτίρια και στις επιφάνειες της πόλης, με κανονισμούς δόμησης προσαρμοσμένους στη ζέστη και χρήση ανακλαστικών ή ανοιχτόχρωμων υλικών. Οι λύσεις αυτές χρειάζεται να σχεδιάζονται με βάση τις ανάγκες κάθε πόλης και κάθε γειτονιάς. Πού συγκεντρώνεται περισσότερη ζέστη, ποιοι άνθρωποι εκτίθενται περισσότερο και ποιοι έχουν μικρότερη δυνατότητα να αντεπεξέλθουν.

Τα δύο γραφικά προέρχονται από το United Nations Office for Disaster Risk Reduction, UNDRR και αποδόθηκαν στα ελληνικά από το meteo.gr / Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών. Η δράση αυτή εντάσσεται σε συνεργασία για την ενίσχυση της επικοινωνίας των κλιματικών κινδύνων προς το ελληνόφωνο κοινό. Η πρόσβαση σε σαφή και αξιόπιστη πληροφορία στη γλώσσα του κοινού βοηθά την πρόληψη, την ετοιμότητα και τη μείωση του κινδύνου καταστροφών.

Πηγή γραφικών: United Nations Office for Disaster Risk Reduction, UNDRR
Απόδοση στα ελληνικά: meteo.gr / Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών

Σχετικές πηγές UNDRR:
https://www.preventionweb.net/hubs/extreme-heat

https://www.undrr.org/our-work/extreme-heat-resilience

Δείκτης ξηρασίας στην Ελλάδα - 10 Ιουλίου 2026

Σύνταξη άρθρου: Γ. Φραγκουλίδης, Κ. Λαγουβάρδος, Β. Κοτρώνη 

Ε.Α.Α - Πεντέλη, Πέμπτη 16 Ιουλίου 2026, 13:00

Το παρόν δελτίο παρουσιάζει την ανάλυση της ομάδας ΜΕΤΕΟ του ΕΑΑ για τις συνθήκες ξηρασίας στην Ελλάδα κατά την 10η Ιουλίου 2026. Η ανάλυση βασίζεται στην απόκλιση της υγρασίας των στρωμάτων υπεδάφους από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα σε δύο στρώματα:

1. το επιφανειακό στρώμα 7-28 εκατοστών, όπου η υγρασία εδάφους αποκρίνεται πιο άμεσα στις μετεωρολογικές συνθήκες και διαμορφώνεται κυρίως από τις μετεωρολογικές συνθήκες των τελευταίων εβδομάδων
2. το βαθύτερο στρώμα 28-100 εκατοστών, το οποίο έχει μεγαλύτερη αδράνεια στις μεταβολές του καιρού και αντικατοπτρίζει τις συνθήκες των τελευταίων μηνών

Με βάση τα δεδομένα υγρασίας εδάφους της υπηρεσίας Copernicus της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπολογίζουμε τον κανονικοποιημένο δείκτη υγρασίας εδάφους (SSMI) λαμβάνοντας υπόψη τις τωρινές συνθήκες καθώς και αυτές κατά την περίοδο αναφοράς 1991-2020. Στις περιπτώσεις που ο δείκτης αυτός είναι σημαντικά αρνητικός κατατάσσουμε την ξηρασία στα επίπεδα 1 έως 5 ανάλογα με το μέγεθός του, τα οποία υποδηλώνουν ήπια, μέτρια, σημαντική, έντονη και ακραία ξηρασία. Στις περιπτώσεις όπου ο δείκτης SSMI είναι σημαντικά θετικός τότε έχουμε σχετικό πλεόνασμα υγρασίας στο έδαφος. 

Τα κυριότερα σημεία για τις συνθήκες κατά την 10η Ιουλίου είναι τα εξής:

• Οι συνθήκες σχετικής υγρασίας εδάφους στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας δεν έχουν μεταβληθεί σημαντικά σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα (Εικόνα 1).
• Μεγάλο μέρος της χώρας παραμένει σε συνθήκες πλεονάσματος υγρασίας για τα δεδομένα της εποχής και στα δύο στρώματα υπεδάφους.
• Στο επιφανειακό στρώμα μικρή μείωση της σχετικής υγρασίας εδάφους παρατηρείται στην Μακεδονία και τη Θρακή, οπου πλέον επικρατούν κανονικές συνθήκες και ήπια ξηρασία (επίπεδο ξηρασίας 1), αντίστοιχα. Μικρή μείωση της υγρασίας είχαμε και στην ανατολική Κρήτη.
• Στο βαθύτερο στρώμα, είχαμε μείωση της υγρασίας στη Θεσσαλία, με μεγάλο μέρος της πλέον να χαρακτηρίζεται από κανονικές συνθήκες αντί του πλεονάσματος υγρασίας που είχαμε τον προηγούμενο μήνα. 

Εικόνα 1. Επίπεδα ξηρασίας στην Ελλάδα κατά την 10η Ιουλίου 2026 στα στρώματα υπεδάφους 7-28 εκ. (αριστερά) και 28-100 εκ. (δεξιά). Οι περιοχές που βρίσκονται σε κατάσταση σχετικής ξηρασίας είναι χρωματισμένες σύμφωνα με την 5-βάθμια κλίμακα στο άνω δεξιά άκρο του χάρτη. Περιοχές όπου η εδαφική υγρασία είναι σημαντικά πάνω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα απεικονίζονται με πράσινο, ενώ περιοχές με εδαφική υγρασία κοντά στην μέση τιμή απεικονίζονται με άσπρο. Η μαύρη διαγράμμιση στον δεξιά χάρτη υποδηλώνει περιοχές με ιδιαίτερα ρηχό/πετρώδες έδαφος (< 40 εκ.) όπου η εκτίμηση του μοντέλου αναμένεται να έχει μικρότερη αξιοπιστία.

Η περιεκτικότητα σε νερό στα στρώματα αυτά του υπεδάφους είναι κρίσιμα για την ανάπτυξη και απόδοση πολλών γεωργικών καλλιεργειών και αντικατοπτρίζει την επίδραση του υετού, την εξατμισοδιαπνοής και της απορροής/διήθησης νερού στο έδαφος σε ένα σχετικά μεγάλο χρονικό διάστημα. Όταν η εδαφική υγρασία σε αυτά είναι αρκετά κάτω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα μιας συγκεκριμένης περιοχής, αυτό συνεπάγεται συνθήκες (σχετικής) ξηρασίας και άρα παρατεταμένο υδατικό στρες για τις καλλιέργειες.

Όπως προαναφέρθηκε, τα επίπεδα ξηρασίας αυτά έχουν σχετική και όχι απόλυτη έννοια. Αντικατοπτρίζουν την κατάσταση του εδάφους σε σχέση με τις μέσες συνθήκες της περιόδου αναφοράς (1991-2020). Για παράδειγμα, αν η εδαφική υγρασία είναι αρκετά χαμηλή για τα δεδομένα μιας περιοχής την συγκεκριμένη περίοδο του έτους, τότε ενδέχεται να έχουμε έως και επίπεδο 5 ξηρασίας (ακραία ξηρασία) χωρίς να είναι τελείως ξερό το έδαφος. Παρομοίως, αν η εδαφική υγρασία είναι ιδιαίτερα χαμηλή σε απόλυτο βαθμό, αλλά σε κανονικά για την εποχή επίπεδα, τότε έχουμε κανονικές συνθήκες ξηρασίας (ο δείκτης SSMI είναι ελαφρώς αρνητικός ή θετικός). Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι ελλείψει επιτόπιων παρατηρήσεων οι τιμές εδαφικής υγρασίας αποτελούν εκτίμηση εξειδικευμένου μοντέλου για την επιφάνεια της Γης (ERA5-Land) και κατά τόπους ενδέχεται να υπάρχουν αποκλίσεις από τις πραγματικές συνθήκες.

Στους 37-38 °C έφτασαν οι μέγιστες θερμοκρασίες την Τετάρτη 15 Ιουλίου

Σύνταξη άρθρου: Στρ. Βουγιούκας, Κ. Λαγουβάρδος

Ε.Α.Α. – Πεντέλη, Τετάρτη 15 Ιουλίου 2026, 17:00 

Μικρή άνοδο σημείωσε η θερμοκρασία στη χώρα την Τετάρτη 15 Ιουλίου 2026, με τις μέγιστες τιμές της να φτάνουν τοπικά στους 37-38 °C. Σύμφωνα με το δίκτυο αυτόματων μετεωρολογικών σταθμών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών / meteo.gr οι οκτώ υψηλότερες μέγιστες θερμοκρασίες κατά τις μεσημεριανές ώρες της Τετάρτης 15/07, παρουσιάζονται στον σχετικό χάρτη.

Οι μέγιστες θερμοκρασίες της Τρίτης 14 Ιουλίου - Πλησίασε στους 37 °C ο υδράργυρος

Σύνταξη άρθρου: Στρ. Βουγιούκας, Κ. Λαγουβάρδος

Ε.Α.Α. – Πεντέλη, Τρίτη 14 Ιουλίου 2026, 17:00 

Υψηλές θερμοκρασίες επικράτησαν στα ηπειρωτικά και στην Κρήτη την Τρίτη 14 Ιουλίου 2026, με τον υδράργυρο να πλησιάζει τοπικά τους 37 °C. Σύμφωνα με το δίκτυο αυτόματων μετεωρολογικών σταθμών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών / meteo.gr οι οκτώ υψηλότερες μέγιστες θερμοκρασίες κατά τις μεσημεριανές ώρες της Τρίτης 14/07, παρουσιάζονται στον σχετικό χάρτη.

Μακροπρόθεσμη πρόγνωση για τη μέση θερμοκρασία Αυγούστου 2026

Σύνταξη άρθρου: Γ. Φραγκουλίδης, Κ. Λαγουβάρδος, Β. Κοτρώνη

Ε.Α.Α - Πεντέλη, Δευτέρα 13 Ιουλίου 2026, 15:30

Θερμότερος του κανονικού αναμένεται να είναι ο ερχόμενος Αύγουστος στην ΝΑ Ευρώπη (συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας) σύμφωνα με τις μακροπρόθεσμες προγνώσεις που εκδόθηκαν στις αρχές Ιουλίου. Όπως φαίνεται στο παρακάτω γράφημα (Εικόνα 1), σύμφωνα με το 93% των διαθέσιμων σεναρίων η μέση θερμοκρασία Αυγούστου θα είναι υψηλότερη από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα (περίοδος αναφοράς: 1993-2016). Συγκεκριμένα, η πιθανότητα για θετικές αποκλίσεις μεταξύ 0 και 1°C, μεταξύ 1 και 2°C και άνω των 2°C είναι 32%, 44% και 17% αντίστοιχα. Οι πιθανότητες για αρνητικές αποκλίσεις μεταξύ 0 και 1°C είναι 7%. Η μέση τιμή των 400 σεναρίων είναι +1.24°C.

Συνολικά για την ευρωπαϊκή ήπειρο, ο χάρτης της Εικόνας 2 απεικονίζει την απόκλιση της μέσης θερμοκρασίας Αυγούστου με βάση την μέση τιμή των διαθέσιμων σεναρίων. Όπως προκύπτει, θετικές αποκλίσεις αναμένονται σε όλη την ήπειρο, με τις τιμές να ξεπερνούν τους +2°C στο μεγαλύτερο μέρος. Οι μέγιστες αποκλίσεις εντοπίζονται σε κεντρική και ανατολική Ευρώπη.

Η πρόγνωση αυτή βασίζεται σε συνολικά 400 πιθανά σενάρια από τα εξής 8 κέντρα πρόγνωσης: ECMWF (Ευρώπη), UKMO (Ηνωμένο Βασίλειο), Meteo-France (Γαλλία), NCEP (ΗΠΑ), DWD (Γερμανία), CMCC (Ιταλία), JMA (Ιαπωνία) και BOM (Αυστραλία), όπως παρέχονται από το Copernicus Climate Change Service της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Τονίζεται ότι οι μακροπρόθεσμες προγνώσεις χαρακτηρίζονται από μεγάλη αβεβαιότητα και σκοπό έχουν την εκτίμηση της τάσης στην μηνιαία και εποχιακή εξέλιξη των μέσων καιρικών συνθηκών. Επιπρόσθετα, οι αποκλίσεις της θερμοκρασίας σε ημερήσια και τοπική βάση λόγω της επίδρασης κάθε είδους καιρικών συστημάτων ενδέχεται να διαφέρουν σημαντικά από τη μέση απόκλιση ενός μήνα σε μια ευρύτερη περιοχή.

Εικόνα 1. Κατανομή πιθανοτήτων για την μέση θερμοκρασία Αυγούστου 2026 στην ΝΑ Ευρώπη, σύμφωνα με τις 400 μακροπρόθεσμες προγνώσεις που εκδόθηκαν αρχές Ιουλίου. Η μέση τιμή των διαθέσιμων προγνώσεων απεικονίζεται στο άνω αριστερά άκρο του γραφήματος.

Εικόνα 2. Χάρτης απόκλισης της μέσης θερμοκρασίας Αυγούστου 2026, σύμφωνα με την μέση τιμή των 400 μακροπρόθεσμων προγνώσεων που εκδόθηκαν αρχές Ιουλίου.

Αξιολόγηση πρόγνωσης για την μέση θερμοκρασία Ιουνίου 2026

Όσον αφορά τον περασμένο Ιούνιο, η μέση θερμοκρασιακή απόκλιση στην ΝΑ Ευρώπη ήταν +1.09°C, ενώ η μέση τιμή όλων των σεναρίων της μακροπρόθεσμης πρόγνωσης που εκδόθηκε τον Μάιο του 2026 ήταν +0.76°C. Όπως φαίνεται στο παρακάτω γράφημα (Εικόνα 3), το μέγεθος της απόκλισης που παρατηρήθηκε είχε πιθανότητα 29% και ήταν το δεύτερο πιθανότερο πεδίο τιμών στην μακροπρόθεσμη πρόγνωση.

Εικόνα 3. Κατανομή πιθανοτήτων για την μέση θερμοκρασία Ιουνίου 2026 στην ΝΑ Ευρώπη, σύμφωνα με τις προγνώσεις που εκδόθηκαν αρχές Μαΐου. Η μέση τιμή των διαθέσιμων προγνώσεων απεικονίζεται στο άνω αριστερά άκρο του γραφήματος, ενώ η μέση θερμοκρασία που τελικά παρατηρήθηκε τον Ιούνιο υποδεικνύεται με μωβ χρώμα.

Στη Θεσσαλία η μέγιστη θερμοκρασία την Κυριακή 12 Ιουλίου 2026

Σύνταξη άρθρου: Α. Καραγιαννίδης, Κ. Λαγουβάρδος

ΕΑΑ – Πεντέλη, Κυριακή 12 Ιουλίου 2026, 17:15

Στη Θεσσαλία καταγράφηκε η μέγιστη θερμοκρασία την Κυριακή 12/07. Η μέγιστη καταγράφηκε από τον σταθμό της Καρδίτσας και ήταν ίση με 39,2 °C.  Στον χάρτη της εικόνας που ακολουθεί παρουσιάζεται η κατανομή της μέγιστης θερμοκρασίας στη χώρα σύμφωνα με το δίκτυο αυτόματων μετεωρολογικών σταθμών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών / meteo.gr καθώς και οι 8 σταθμοί με τις υψηλότερες θερμοκρασίες.

Όπως προκύπτει από τις σχετικές πληροφορίες που επίσης παρουσιάζονται στην εικόνα αυτή, η θερμοκρασία ξεπέρασε τους 30 °C σε 469 από τους 579 επί του παρόντος ενεργούς σταθμούς (ποσοστό ~81%) και τους 35 °C σε 103 σταθμούς (ποσοστό ~18%). Η μέση μέγιστη θερμοκρασία ήταν ίση με 32.2 °C, τιμή κοντά στα κανονικά για την εποχή επίπεδα και κατά 1.2°C υψηλότερη αυτής της 11/07 (31.0 °C).

Μικρή άνοδος της θερμοκρασίας από την Κυριακή 12 Ιουλίου 2026

Σύνταξη άρθρου: Α. Καραγιαννίδης, Κ. Λαγουβάρδος

ΕΑΑ – Πεντέλη, Σάββατο 11 Ιουλίου 2026, 09:30

Μικρή άνοδο θα παρουσιάσει η θερμοκρασία από την Κυριακή 12/07 ξεπερνώντας τη μέση τιμή του διαστήματος 1991-2020. Παρά την αύξηση αυτή όμως, το κύμα ζέστης για τις επόμενες ημέρες δεν χαρακτηρίζεται ως καύσωνας καθώς δεν πληρούνται τα σχετικά κριτήρια*.

Έτσι τις επόμενες ημέρες αναμένονται θερμοκρασίες που κατά τόπους θα φτάσουν τους 38-39 °C. Σημειώνεται ότι σε περιοχές με πολύ ιδιαίτερα θερμοκρασιακά χαρακτηριστικά ο υδράργυρος δεν αποκλείεται να φτάσει και τους 40 °C. Στον σχετικό πίνακα παρουσιάζονται οι μέγιστες θερμοκρασίες που αναμένονται σε 7 επιλεγμένα αστικά κέντρα κατά το τριήμερο Κυριακή 12/07 - Τρίτη 14/07.

*Ο όρος «καύσωνας» χρησιμοποιείται για να περιγράψει μια παρατεταμένη περίοδο ασυνήθιστα υψηλών θερμοκρασιών. Παρόλο που δεν υπάρχει μοναδικός ορισμός, τα όρια θερμοκρασίας που χρησιμοποιούνται στη χώρα μας για να χαρακτηριστεί ως καύσωνας ένα θερμό κύμα είναι για τη μέγιστη θερμοκρασία οι 37 °C και για την ελάχιστη οι 26 °C, για τουλάχιστον 3 συνεχόμενες ημέρες.

Στους 34.7 °C η μέγιστη θερμοκρασία την Παρασκευή 10 Ιουλίου 2026

Σύνταξη άρθρου: Α. Καραγιαννίδης, Κ. Λαγουβάρδος

ΕΑΑ – Πεντέλη, Κυριακή 10 Ιουλίου 2026, 17:00

Στους 34.7 °C έφτασε η θερμοκρασία την Παρασκευή 10/07 με τη μέγιστη τιμή της να καταγράφεται στο Δίον Πιερίας και στην Αμφιλοχία.  Στον χάρτη της εικόνας που ακολουθεί παρουσιάζεται η κατανομή της μέγιστης θερμοκρασίας στη χώρα σύμφωνα με το δίκτυο αυτόματων μετεωρολογικών σταθμών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών / meteo.gr. Όπως προκύπτει από τις σχετικές πληροφορίες που επίσης παρουσιάζονται στην εικόνα αυτή, η θερμοκρασία ξεπέρασε τους 30 °C σε 278 από τους 586 επί του παρόντος ενεργούς σταθμούς (ποσοστό ~47%) ενώ η μέση μέγιστη θερμοκρασία ήταν 29.4 °C.

Όλα για τον καιρό… πίσω από κάθε μέτρηση (Βίντεο)

Σύνταξη άρθρου: Μ. Μπέρου, Κ. Λαγουβάρδος

ΕΑΑ – Πεντέλη, Πέμπτη 8 Ιουλίου 2026, 09:15

Πίσω από κάθε μέτρηση θερμοκρασίας, βροχής ή ανέμου που βλέπουμε καθημερινά, βρίσκεται ένα δίκτυο μετεωρολογικών σταθμών που χρειάζεται συνεχή παρακολούθηση και τακτική συντήρηση.

Στο βίντεο παρουσιάζεται μία από τις 274 συντηρήσεις μετεωρολογικών σταθμών που έχουν προγραμματιστεί για το 2026 στο πλαίσιο της ορθής λειτουργίας του δικτύου του meteo.gr / Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.

Η τακτική συντήρηση είναι απαραίτητη για τη σωστή λειτουργία των οργάνων και την ποιότητα των δεδομένων που καταγράφονται. Ακόμη και η συσσώρευση σκόνης, φύλλων ή άλλων υλικών μπορεί να επηρεάσει τις μετρήσεις και γι’ αυτό οι σταθμοί ελέγχονται ανά τακτά χρονικά διαστήματα.

Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών ακολουθεί έλεγχος της λειτουργίας του εξοπλισμού, ώστε να διαπιστωθεί ότι ο σταθμός καταγράφει και μεταδίδει σωστά τα δεδομένα του.

Δείτε στο παρακάτω βίντεο πώς γίνεται στην πράξη η συντήρηση ενός μετεωρολογικού σταθμού.

Κοντά στους 38 °C η μέγιστη θερμοκρασία την Τετάρτη 8 Ιουλίου 2026

Σύνταξη άρθρου: Α. Καραγιαννίδης, Κ. Λαγουβάρδος

ΕΑΑ – Πεντέλη, Τετάρτη 8 Ιουλίου 2026, 16:15

Πλησίασε τους τους 38 °C  η θερμοκρασία την Τετάρτη 08/07. Η μέγιστη τιμή της καταγράφηκε από τον μετεωρολογικό σταθμό του Γαλαξιδίου (37.7 °C) και ακολούθησαν αυτοί της Στυλίδα Φθιώτιδας (37.4 °C) και των Αγίων Θεοδώρων Κορινθίας (37.3 °C).  Στον χάρτη της εικόνας που ακολουθεί παρουσιάζεται η κατανομή της μέγιστης θερμοκρασίας στη χώρα σύμφωνα με το δίκτυο αυτόματων μετεωρολογικών σταθμών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών / meteo.gr.

Όπως προκύπτει από τις σχετικές πληροφορίες που επίσης παρουσιάζονται στην εικόνα αυτή, η θερμοκρασία ξεπέρασε τους 30 °C σε 427 από τους 587 επί του παρόντος ενεργούς σταθμούς (ποσοστό ~73%) και τους 35 °C σε 61 σταθμούς (ποσοστό ~10%). Η μέση μέγιστη θερμοκρασία ήταν ίση με 31.4 °C, τιμή κοντά στα κανονικά για την εποχή επίπεδα και κατά 0.7°C υψηλότερη αυτής της 08/07 (30.7 °C).

Έντονη δραστηριότητα στο ηφαίστειο της Αίτνας όπως αποτυπώνεται από δορυφορικά δεδομένα 

Σύνταξη άρθρου: Χ. Γιαννακλής, Κ. Λαγουβάρδος

Ε.Α.Α – Πεντέλη, Τρίτη 7 Ιουλίου 2026, 11:00

Το ηφαίστειο της Αίτνας στη Σικελία της Ιταλίας εισήλθε εκ νέου σε κατάσταση ηφαιστειακής δραστηριότητας με τα φαινόμενα να έχουν ξεκινήσει από τα τέλη Ιουνίου και να συνεχίζονται μέχρι και την πρώτη εβδομάδα του Ιουλίου.

Χρησιμοποιώντας δεδομένα του δορυφόρου Sentinel-5P του προγράμματος Copernicus, η επιστημονική ομάδα του METEO οπτικοποίησε τις συνολικές ποσότητες ηφαιστειακού διοξειδίου του θείου (SO₂) σε ολόκληρη την ατμοσφαιρική στήλη πάνω από κάθε σημείο του χάρτη (Εικόνα 1). Ακολουθώντας τους επικρατούντες ανέμους, το ηφαιστειακό νέφος κινήθηκε αρχικά νοτιοανατολικά διασχίζοντας τη Μεσόγειο θάλασσα, φτάνοντας μέχρι και τα παράλια της Αφρικής, στην Τρίπολη, πρωτεύουσα της Λιβύης.

Τα δεδομένα αφορούν το μεσημέρι της Δευτέρας 06 Ιουλίου 2026. Επιλέχθηκε το SO₂ διότι αποτελεί βασική παράμετρο των εκπομπών από ηφαιστειακές εκρήξεις, εκπέμπεται σε μεγάλες ποσότητες και ανιχνεύεται σχετικά εύκολα από τους δορυφόρους. Επιπλέον, η επιλογή του SO₂ παρέχει μια καθαρή εικόνα για την έκταση και την τροχιά μεταφοράς του ηφαιστειακού νέφους, απομονώνοντάς το από τις υπόλοιπες πηγές σωματιδίων, όπως η σκόνη.

Εικόνα 1. Το νέφος SO₂ από του ηφαιστείου της Αίτνας από δορυφορικά δεδομένα του Sentinel-5P στις 06/07/2026 12:27 UTC.

Η ηφαιστειακή δραστηριότητα έγινε ορατή και από το δορυφόρο υψηλής ανάλυσης Sentinel-2 την Κυριακή 05 Ιουλίου 2026 κατά το πέρασμά του πάνω από την περιοχή της Νότιας Ιταλίας. (Εικόνα 2).

Εικόνα 2. Δορυφορική εικόνα του ηφαιστείου της Αίτνας από τον Sentinel-2 στις 05/07/2026.

Το 38% των δασών της Αττικής κάηκε μέσα στα 9 τελευταία χρόνια

Σύνταξη άρθρου: Κ. Λαγουβάρδος, Β. Κοτρώνη, Θ.Μ. Γιάνναρος, Γ. Κύρος

Ε.Α.Α – Πεντέλη, Δευτέρα 6 Ιουλίου 2026, 12:00

Εντυπωσιακά και ανησυχητικά αποτελέσματα προκύπτουν από την επικαιροποιημένη ανάλυση των καμένων εκτάσεων από τις δασικές πυρκαγιές των τελευταίων 9 ετών (2017-2025) στο ηπειρωτικό κομμάτι της Περιφέρειας Αττικής. Η επικαιροποίηση έγινε με αφορμή την πρόσφατη δασική πυρκαγιά στην Οινόη Αττικής (05 Ιουλίου 2026).

Από το 2017 μέχρι και το 2025, 13 μεγάλες πυρκαγιές έχουν κάψει περισσότερα από 700.000 στρέμματα σύμφωνα με τις αναφορές από την Υπηρεσία Ταχείας Χαρτογράφησης Copernicus και το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο για Δασικές Πυρκαγιές (EFFIS). Η περίμετρος των καμένων εκτάσεων δίνεται στο χάρτη που ακολουθεί.

Εικόνα 1. Περίμετρος των καμένων εκτάσεων στην Περιφέρεια Αττικής από το 2017 ως και το 2025. Με αποχρώσεις του κόκκινου, ροζ και μωβ σημειώνονται οι εκτάσεις που έχουν καεί το 2023, 2024 και το 2025 και με κίτρινα και πορτοκαλί χρώματα οι εκτάσεις που κάηκαν τα προηγούμενα 9 έτη. Με γκρι χρώμα σημειώνεται η ευρύτερη περιοχή του λεκανοπεδίου Αττικής.

Η συνολική επιφάνεια της Περιφέρειας Αττικής (χωρίς την περιοχή της Τροιζηνίας, των νησιών και του Λεκανοπεδίου) είναι 2.500.000 στρέμματα, οπότε τα τελευταία 9 έτη το 28% της συνολικής επιφάνειας έχει καεί από δασικές πυρκαγιές. Στην Περιφέρεια Αττικής η επιφάνεια των δασικών εκτάσεων είναι περίπου 1.230.000 στρέμματα και τα τελευταία 9 χρόνια έχουν καεί περίπου 465.000 στρέμματα δάσους, δηλαδή το 38% της επιφάνειας των δασών.

Πίνακας 1. Συνολικές καμένες εκτάσεις κατά τα έτη 2017-2025 στην περιοχή της Αττικής.

Ολοι ελπίζουμε να αποφύγουμε μεγάλες δασικές πυρκαγιές το 2026 σε όλη τη χώρα, ώστε το ποσοστό του 38% να μην αυξηθεί!

Δορυφορική εικόνα της εστίας και του πλούμιου καπνού της πυρκαγιάς της Οινόης στις 18:00 της 5 Ιουλίου 2026

Σύνταξη άρθρου: Θ.Μ. Γιάνναρος, Γ. Παπαβασιλείου, Ι. Κωλέτσης, Α. Καραγιαννίδης, Κ. Λαγουβάρδος
ΕΑΑ – Πεντέλη, Κυριακή 5 Ιουλίου 2026, 21:30

Στη δορυφορική  εικόνα που ακολουθεί παρουσιάζεται τόσο το πλούμιο του καπνού όσο και η προσεγγιστική θέση της εστίας της φωτιάς στις 18:00 ώρα Ελλάδας της Κυριακής 5 Ιουλίου 2026. Το πλούμιο οδηγούμενο από τους βόρειους ανέμους είχε ήδη φτάσει νότια της Αίγινας καλύπτοντας μια απόσταση περίπου 55 χιλιομέτρων. Η εικόνα προέκυψε μετά από επεξεργασία των δεδομένων του γεωστατικού μετεωρολογικού δορυφόρου Meteosat-12 από το meteo.gr / Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών.

Δασική πυρκαγιά Οινόης (Αττική), 5 Ιουλίου 2026

Σύνταξη άρθρου: Θ.Μ. Γιάνναρος, Γ. Παπαβασιλείου, Ι. Κωλέτσης, Κ. Λαγουβάρδος
ΕΑΑ – Πεντέλη, Κυριακή 5 Ιουλίου 2026, 17:30

Η πυρκαγιά που εκδηλώθηκε νωρίτερα το μεσημέρι και βρίσκεται σε εξέλιξη στην περιοχή της Οινόης (Αττική) παρουριάζει παροδική πυροεπαγωγική συμπεριφορά, όπως χαρακτηριστικά αποτυπώνεται στο συνημμένο σύντομο χρονογράφημα από τις κάμερες της Μονάδας ΜΕΤΕΟ στην Πεντέλη.

Τι είναι η πυροεπαγωγική συμπεριφορά;

Ως πυροεπαγωγή ορίζεται η διαδικασία με την οποία μία δασική πυρκαγιά αλληλεπιδρά έντονα με την ατμόσφαιρα, καταλήγωντας να δημιουργεί το δικό της καιρό. Πιο συγκεκριμένα, η θερμότητα που εκλύεται από την καύση της βλάστησης τροφοδοτεί τη δημιουργία ισχυρών ανοδικών ρευμάτων του αέρα που υπό τις κατάλληλες ατμοσφαιρικές συνθήκες οδηγούν στη δημιουργία των χαρακτηριστικών πυροσωρειτών. Οι πυροσωρείτες είναι τα λευκά νέφη που σχηματίζονται στην απόληξη της επαγωγικής στήλης της φωτιάς (επαγωγική στήλη = η στήλη καπνού που ανεβαίνει σχεδόν κατακόρυφα πάνω από μία πυρκαγιά). Η δημιουργία τους αποτελεί αποτέλεσμα του καιρού που δημιουργεί η φωτιά, ενώ η εμφάνιση τους δηλώνει συχνά ακραία πυρική συμπεριφορά.

Στην πυρκαγιά της Οινόης, οι ατμοσφαιρικές συνθήκες είναι σήμερα σχετικά ευνοϊκές για την εκδήλωση πυροεπαγωγής. Πιο συγκεκριμένα:
– κοντά στην επιφάνεια επικρατούν σχετικά ξηρές συνθήκες, οι οποίες ευνοούν την έντονη καύση της βλάστησης και άρα την παραγωγή μεγάλου θερμικού φορτίου
– ψηλότερα στην ατμόσφαιρα υπάρχει διαθέσιμη υγρασία που τροφοδοτεί με ορμή την επαγωγική στήλη και διευκολύνει την παροδική δημιουργία πυροσωρειτών
– η διάτμηση του ανέμου καθ' ύψος (το πώς δηλαδή μεταβάλλεται η ταχύτητα και η διεύθυνση του σε διαφορετικά ύψη της ατμόσφαιρας) είναι σχετικά χαμηλή, επιτρέποντας την παροδική δημιουργία των πυροσωρειτών

Ξεπέρασε τους 36°C η θερμοκρασία το Σάββατο 4 Ιουλίου 2026.

Σύνταξη άρθρου: Μ. Μπέρου, Κ. Λαγουβάρδος

ΕΑΑ – Πεντέλη, Σάββατο 4 Ιουλίου 2026, 19:00

Τους 36°C ξεπέρασε η θερμοκρασία σε αρκετές περιοχές της ηπειρωτικής χώρας  το μεσημέρι της Σάββατο 4 Ιουλίου. Η μέγιστη τιμή της καταγράφηκε στο μετεωρολογικό σταθμό του Αγγελόκαστρου Αιτωλοακαρνανίας με 36.4°C και ακολουθούν οι σταθμοί Κομπότι Άρτας, Φοίνικας ΑΠΘ και Σίνδος με 36.1 °C.  Στον χάρτη της εικόνας που ακολουθεί παρουσιάζεται η κατανομή της μέγιστης θερμοκρασίας στη χώρα σύμφωνα με το δίκτυο αυτόματων μετεωρολογικών σταθμών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών / meteo.gr καθώς και οι 8 σταθμοί με τις υψηλότερες θερμοκρασίες.

Όπως προκύπτει από τις σχετικές πληροφορίες που επίσης παρουσιάζονται στην εικόνα αυτή, η θερμοκρασία ξεπέρασε τους 30°C σε 415 από τους 580 επί του παρόντος ενεργούς σταθμούς (ποσοστό ~72%). Η μέση μέγιστη θερμοκρασία ήταν ίση με 30.9 °C, τιμή σε κανονικά και λίγο χαμηλότερα για την εποχή επίπεδα, και κατά 1.1 °C χαμηλότερη αυτής της Παρασκευής 03/07 (32 °C).

Πάνω από τους 37°C έφτασε ο υδράργυρος την Παρασκευή 3 Ιουλίου 2026.

Σύνταξη άρθρου: Μ. Μπέρου, Κ. Λαγουβάρδος

ΕΑΑ – Πεντέλη, Παρασκευή 3 Ιουλίου 2026, 17:45

Υψηλές θερμοκρασίες καταγράφηκαν στα ανατολικά ηπειρωτικά το μεσημέρι της Παρασκευής 3 Ιουλίου. Η μέγιστη τιμή της καταγράφηκε στο μετεωρολογικό σταθμό της Ρίζας Κορινθίας με 37.3°C και ακολουθούν  το Λουτράκι και η Σίνδος με 37.2 °C.  Στον χάρτη της εικόνας που ακολουθεί παρουσιάζεται η κατανομή της μέγιστης θερμοκρασίας στη χώρα σύμφωνα με το δίκτυο αυτόματων μετεωρολογικών σταθμών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών / meteo.gr καθώς και οι 8 σταθμοί με τις υψηλότερες θερμοκρασίες.

Όπως προκύπτει από τις σχετικές πληροφορίες που επίσης παρουσιάζονται στην εικόνα αυτή, η θερμοκρασία ξεπέρασε τους 30°C σε 545 από τους 589 επί του παρόντος ενεργούς σταθμούς (ποσοστό ~93%). Η μέση μέγιστη θερμοκρασία ήταν ίση με 31.9 °C, τιμή σε κανονικά για την εποχή επίπεδα, και κατά 0.3 °C υψηλότερη αυτής της Πέμπτης 03/07 (31.6 °C).