Καταγραφές από τα αλπικά υψόμετρα της Β. Πίνδου

Σύνταξη άρθρου: Κ. Αλεξόπουλος, Γ. Κύρος, Ι. Κωλέτσης, Β. Βαφειάδης, Κ. Λαγουβάρδος.

Ε.Α.Α - Πεντέλη, Πέμπτη 16 Οκτωβρίου 2025, 18:00

Οι Δρακόλιμνες της Ελλάδας, αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα οικοσυστήματα για την βιοποικιλότητα των αλπικών υψομέτρων της Β. Πίνδου. Παράλληλα, είναι και από τα λιγότερο μελετημένα από την επιστήμη, εκθέτοντάς έτσι τις εύθραυστες ισορροπίες τους σε κλιματικούς και ανθρωπογενείς κινδύνους.

Εικόνα 1. Η Δρακόλιμνη Γκιστόβα στον Γράμμο, όπου εγκαταστάθηκε ένας από τους τρεις αλπικούς μετεωρολογικούς σταθμούς. Πλάνο από drone. Φωτογραφία: Γ. Ρουσόπουλος.

Στις αρχές Οκτωβρίου του 2025, το Ορεινό Παρατηρητήριο Ελλάδος - σκοπός του οποίου είναι η μελέτη και προστασία των ελληνικών βουνών - με την υποστήριξη του διεθνούς οργανισμού National Geographic Society, πραγματοποίησε την πιο μεγάλη και διεπιστημονική αποστολή που έχει λάβει χώρα στις Δρακόλιμνες Τύμφης, Σμόλικα, και Γράμμου. Βασικός στόχος της έρευνας, η οποία θα συνεχιστεί για τους επόμενους μήνες, είναι η κάλυψη γνωστικών κενών και εύρεση απαντήσεων σε βασικά ερωτήματα σχετικά με το κλίμα, την υδρολογία, την μετεωρολογία, την χημεία, την βιοποικιλότητα, και την ανθρωπογενή ρύπανση, στις αλπικές οάσεις της Ελλάδας.

Εικόνα 2. Ο μετεωρολογικός σταθμός στον Γράμμο, μαζί με μέλη της ερευνητικής αποστολής του meteo.gr και του Ορεινού Παρατηρητηρίου Ελλάδος κατά τη διάρκεια της εγκατάστασης. Φωτογραφία: Γ. Ρουσόπουλος.

Στα πλαίσια της έρευνας, η μονάδα ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, σε συνεργασία με το Ορεινό Παρατηρητήριο Ελλάδος, εγκατέστησε τρεις αυτόματους μετεωρολογικούς σταθμούς, σε υψόμετρα μεταξύ 2.100 και 2.400 μέτρων, επεκτείνοντας το πανελλαδικό δίκτυο σταθμών με έμφαση στην αλπική ζώνη. Οι σταθμοί αυτοί καταγράφουν και εκπέμπουν ζωντανά τις μετεωρολογικές και κλιματικές συνθήκες της περιοχής της κάθε Δρακόλιμνης (Τύμφη, Σμόλικας, Γράμμος), προσφέροντας αναγκαία δεδομένα, απαραίτητα τόσο για την διεξαγωγή έρευνας, όσο και για την ενημέρωση και ασφάλεια της ενεργής ορειβατικής κοινότητας της Ελλάδας.

Πέραν των μετεωρολογικών σταθμών, το Ορεινό Παρατηρητήριο Ελλάδος σε συνεργασία με το Scott Polar Research Institute του Πανεπιστημίου του Cambridge, εγκατέστησε υποβρύχιους μετρητές για την παρακολούθηση αλλαγών στη στάθμη των αλπικών λιμνών λόγω της ολοένα αυξανόμενης μείωσης της χιονοκάλυψης στα ελληνικά βουνά. 

Στην αποστολή αυτή, κατόπιν πρόσκλησης του Ορεινού Παρατηρητηρίου Ελλάδος, έλαβαν ενεργό συμμετοχή και 73 μέλη της ορειβατικής κοινότητας από τον Ελληνικό Ορειβατικό Σύλλογο Ιωαννίνων και τον Ορειβατικό Σύλλογο Σιάτιστας ‘Ο Μπούρινος’. 

Εικόνα 3. Ενημέρωση των ορειβατικών συλλόγων για τις εγκαταστάσεις των μετεωρολογικών σταθμών από μέλη της ερευνητικής αποστολής του meteo.gr και του Ορεινού Παρατηρητηρίου Ελλάδος. Φωτογραφία: Γ. Ρουσόπουλος.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε μετά από σχετική άδεια από τον Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α, το ΥΠΕΝ και τις Διευθύνσεις Δασών Ιωαννίνων, Κόνιτσας, και Καστοριάς (ΥΠΕΝ/ΔΠΔ/103951/7418).